Juan M. Ribera Llopis (Cullera, 1954), PhD in Romance Philology (1985), is a Lecturer in Catalan Philology (1986) at the Universidad Complutense de Madrid. His research interests include the Comparative Study of Iberian Literatures, a topic on which he has taught courses at Doctorate and Master level. He has presented papers on this matter in conferences such as the regular meetings of AILLC, SELGyC or AHLM, and published several studies on literary history and criticism.

Selected publications:

  • Literatura catalana, gallega y vasca (Madrid, Playor, 1982)
  • “Contribución al estudio de las relaciones literarias luso-galaicas” (1900-1939)” RFR, UCM, 1983, 1, 193-212)
  • “Literaturas Peninsulares. Notas sobre el proceso de regeneración literaria” (Dársena, A Coruña, 1988, 0, 52-55)
  • “Ilhas, illas, illes, islas, uhateak: Pen(ta) ínsula” (Coloquio/Letras José Saramago: o ano de 1998, Lisboa, 1999, 152-153, 473-481)
  • “Relaciones gallego-catalanas (1920-1939): materiales y propuestas para su estudio” (RLLCGyV, UNED, 2000-2001, VII, 121-128) (in collaboration with Dra. O. Rodríguez)
  • “El exilio gallego y catalán en Hispanoamérica: aproximación a las fuentes bibliográficas para su estudio” (Romanische Sprachen in Amerika, Frankfurt, Meter Lang, 2002, 593-601) (in collaboration with Dra. C. Mejía)
  • “Relaciones entre los teatros contemporáneos castellano, catalán y gallego” (Historia del Teatro Español, Madrid, Gredos, 2003, II, 2953-2969)
  • “Literaturas galega e catalá desde 1939: Para unha comparación da narrativa histórica. II” (Bases metodolóxicas para unha historia comparada das literaturas de Península Ibérica, Santiago de Compostela, USdC, 2004, 385-399)
  • Projecció i recepció hispanes de Caterina Albert i Paradís, Víctor Català, i de la seva obra (Girona, CCG Ed., 2007)
  • Literaturas peninsulares en contacto: castellana, catalana, gallega y vasca (Madrid, UCM, 2010) (in collaboration with Dr. A. Arroyo)
  • “Els escriptors finiseculars a la llar hispana i els fluents llindars d’un model d’interliterarietat” (Caplletra, València-Barcelona, 2010)


ABSTRACT:

"Center-peninsular Considerations on the Catalan Literary Regeneration"

["Apreciaciones centropeninsulares sobre la regeneración literaria catalana"]

It is necessary to attend to the documentation which may offer proof of the degree of reception and the critical discourse established by the (historically stable) Castilian literary system by the end of the 19th and the beginning of the 20th century, towards the Galician and Catalan literary regenerations –considered as "regional literatures", exponents of "minorized" literary systems. The recognition of the Iberian Peninsula as an "interliterary area", configured as a space with a center and some peripheries, allows to provide those spatial categories with a double meaning: from a geographical point of view, in which they define an equidistant center, and from the perspective of the historical and cultural exclusion. In the same way, the category of "periphery" allows us to better understand the interest, from the Portuguese side, for these regeneration movements that were Spanish from a geopolitical point of view, but culturally Iberian. We will focus on the chronology mentioned above, because we consider that this is the time when Galician and Catalan regeneration movements create their own models for their cultural systems, which have determined their contemporary evolution.



Es preciso prestar atención a documentación coetánea que acredita el grado de recepción y el discurso crítico establecido entre finales del s. XIX e inicios del s. XX por parte del sistema literario castellano, históricamente estable, respecto de las regeneraciones literarias gallega y catalana –contempladas como literaturas regionales, exponentes de sistemas literarios minorizados-. El reconocimiento de la Península Ibérica como una área interliteraria configurada como espacio con un ámbito central y otros periféricos, permite dotar de una doble semántica a esas categorías espaciales: desde el punto de vista geográfico con un centro equidistante, y desde la perspectiva de la exclusión histórico-cultural; así mismo la categoría de lo periférico permite atender al interés desde el lado portugués por regeneracionismos estatalmente españoles pero culturalmente ibéricos. Nos centramos en la cronología indicada, por entender que ese es el tiempo en que los regeneracionismos gallego y catalán forjan respectivos modelos de sistemas culturales que han marcado su trayectoria contemporánea.



É preciso atentar na documentação coetânea que testemunha o grau de recepção e o discurso crítico estabelecido entre o final do século XIX e o início do século XX por parte do sistema literário castelhano, historicamente estável, a respeito das regenerações literárias galega e catalã -contempladas como literaturas regionais, expoentes de sistemas literários menorizados. O reconhecimento da Península Ibérica como uma área interliterária, configurada como espaço com um âmbito central e outros periféricos, permite dotar estas categorias espaciais de uma dupla semântica: do ponto de vista geográfico, com um centro equidistante, e da perspectiva da exclusão histórico-cultural. Do mesmo modo, a categoria do periférico permite atender ao interesse, no lado português, por estes regeneracionismos estatalmente espanhóis mas culturalmente ibéricos. Centrar-nos-emos na cronologia indicada, por entender que é esse o momento em que os regeneracionismos galego e catalão forjam os seus respectivos modelos de sistemas culturais, que têm marcado a sua trajectória contemporânea.